artikel geplaatst op : 04-09-2011

Borstkanker

Sinds 1989 wordt in Nederland aan alle vrouwen tussen 50 en 75 jaar aangeboden mee te doen aan het bevolkingsonderzoek om borstkanker op te sporen in een stadium dat het nog geen klachten of verdachte knobbel betreft. Ongeveer 80 % van alle vrouwen maakt hiervan gebruik en laat elke 2 jaar hun borsten op de foto zetten.*

Recent hebben twee Belgische artsen in het Tijdschrift voor geneeskunde een artikel gepubliceerd, waarin zij aantonen dat het screenen op borstkanker helemaal geen zin heeft. **

Natuurlijk is in de loop van de jaren de sterfte aan borstkanker wel flink gedaald. Sinds de invoeren van het bevolkingsonderzoek met 25%. Absoluut zijn dat per jaar ruim 800 vrouwen op een totale sterfte van ruim 3300. Maar dat effect is geheel terug te voeren op betere diagnostiek, betere behandeling en waarschijnlijk een betere oplettendheid van de mensen zelf.

In 2004 kostte het bevolkingsonderzoek voor borstkanker inclusief de overhead 44,5 miljoen Euro.*

*Bron:RIVM, 2010.

**Bron: NTvG, 2011;155;A3774(bl.1558)

Baarmoederhalskanker.

Al eerder hadden epidemiologen uitgerekend dat het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker niet kosten-effectief was. Dat kwam voornamelijk doordat het toch een relatief zeldzamer kanker (700 nieuwe gevallen per  jaar, waarvan er 200 overlijden) is en er vaak vals positieve uitslagen worden gevonden, of uitslagen die regelmatige follow-up nodig maakte. De afgelpoen 25 jaar is de sterfte aan baarmoederhalskanker met meer dan 50% afgenomen. Onduidelijk is in hoeverre de screening hieraan bijgedragen heeft, maar geschat wordt op 30%.**

Toen in de jaren zeventig van de vorige eeuw in de regio Nijmegen nog het nut van dit bevolkingsonderzoek werd onderzocht, is onder politiek druk ( van onder andere de rooie vrouwen) in 1985 het bevolkingsonderzoek landelijk ingevoerd.

Elke 5 jaar krijgen vrouwen tussen de 30 en 60 jaar een uitnodiging, waarvan 65% gebruik maakt. Liefst 32% krijgt advies tot vervolgonderzoek!* Los van de extra kosten in geld, geeft dat vooral bij vrouwen die eigenlijk nog niet ziek zijn, maar wel regelmatig door huisarts of zelfs specialist gecontroleerd worden, veel onrustgevoelens. Niet zelden wordt dan toch maar een ingreepje gedaan, om van de jarenlang voortgaande controles af te wezen.

Het screenen alleen, inclusief de overhaed, maar zonder vervolgonderzoeken die soms het gevolg van screenen zijn, kost slechts 1 miljoen per jaar.

Er is uitzicht op een manier het onderzoek beter te maken, in de zin dat er een selectie gemaakt kan worden van de vrouwen die bij afwijkende uitslagen een echt verhoogde kans op het ontwikkelen van baarmoederhalskanker te krijgen. Misschien levert deze opzet een positiever beeld tussen voor- en nadelen op.

*Bron:RIVM. aug. 2011

**Bron: v.Ballegooien et al. RIVM 1993.